159. KINH A-GIÀ-LA-HA-NA¹

Tôi nghe như vầy:
Một thời, đức Phật du hóa nước Xá-vệ, ngụ tại Thắng Lâm, vườn Cấp Cô Độc. Bấy giờ, vào lúc xế trưa, Phạm chí A-già-la-ha-na thong thả đi đến chỗ đức Phật, chào hỏi nhau xong, ngồi sang một bên và nói:
– Cù-đàm! Tôi có điều muốn hỏi, nếu Ngài cho phép thì tôi mới dám trình bày.
[0682a01] Thế Tôn đáp:
– Ông muốn hỏi gì thì cứ tùy ý.
Phạm chí liền hỏi:
– Thưa Cù-đàm! Kinh điển của Bà-la-môn nương vào đâu mà tồn tại?
Đức Thế Tôn đáp:
– Kinh điển của Bà-la-môn nương vào con người mà tồn tại. Phạm chí lại hỏi: – Thưa Cù-đàm, con người nương vào đâu mà tồn tại?
Thế Tôn đáp:
– Con người nương vào lúa gạo mà tồn tại.
Phạm chí lại hỏi:
– Thưa Cù-đàm, lúa gạo nương vào đâu mà tồn tại?
Thế Tôn đáp:
– Lúa gạo nương vào đất mà tồn tại.
Phạm chí lại hỏi:
– Thưa Cù-đàm, đất nương vào đâu mà tồn tại?
Thế Tôn đáp:
– Đất nương vào nước mà tồn tại.
Phạm chí lại hỏi:
– Thưa Cù-đàm, nước nương vào đâu mà tồn tại?
Thế Tôn đáp:
– Nước nương vào gió mà tồn tại.
Phạm chí lại hỏi:
– Thưa Cù-đàm, gió nương vào đâu mà tồn tại?
Thế Tôn đáp:
– Gió nương vào hư không mà tồn tại.
Phạm chí lại hỏi:
– Thưa Cù-đàm, hư không nương vào đâu mà tồn tại?
Thế Tôn đáp:
– Hư không thì không nương vào đâu cả, nhưng nhân có mặt trời và mặt trăng mà có hư không.
Phạm chí lại hỏi:
– Thưa Cù-đàm, mặt trời và mặt trăng nương vào đâu mà tồn tại?
Thế Tôn đáp:
– Mặt trời, mặt trăng nương vào Tứ Thiên Vương² mà tồn tại.
Phạm chí lại hỏi:
– Thưa Cù-đàm, Tứ Thiên Vương nương vào đâu mà tồn tại?
Thế Tôn đáp:
– Tứ Thiên Vương nương vào cõi trời Ba Mươi Ba³ mà tồn tại.
Phạm chí lại hỏi:
– Thưa Cù-đàm, cõi trời Ba Mươi Ba nương vào đâu mà tồn tại?
Thế Tôn đáp:
– Cõi trời Ba Mươi Ba nương vào trời Diệm-ma⁴ mà tồn tại.
Phạm chí lại hỏi:
– Thưa Cù-đàm, trời Diệm-ma nương vào đâu mà tồn tại?
Thế Tôn đáp:
– Trời Diệm-ma nương vào trời Đâu-suất⁵ mà tồn tại.
Phạm chí lại hỏi:
– Thưa Cù-đàm, trời Đâu-suất nương vào đâu mà tồn tại?
Thế Tôn đáp:
– Trời Đâu-suất nương vào trời Hóa Lạc⁶ mà tồn tại.
Phạm chí lại hỏi:
– Thưa Cù-đàm, trời Hóa Lạc nương vào đâu mà tồn tại?
Thế Tôn đáp:
– Trời Hóa Lạc nương vào trời Tha Hóa Lạc⁷ mà tồn tại.
Phạm chí lại hỏi:
– Thưa Cù-đàm, trời Tha Hóa Lạc nương vào đâu mà tồn tại?
Thế Tôn đáp:
– Trời Tha Hóa Lạc nương vào Phạm Thế⁸ mà tồn tại.
Phạm chí lại hỏi:
– Thưa Cù-đàm, Phạm Thế nương vào đâu mà tồn tại?
Thế Tôn đáp:
– Phạm thế nương vào Đại Phạm⁹ mà tồn tại.
Phạm chí lại hỏi:
– Thưa Cù-đàm, Đại Phạm nương vào đâu mà tồn tại?
Thế Tôn đáp:
– Đại Phạm nương vào nhẫn nhục, ôn hòa mà tồn tại.
Phạm chí lại hỏi:
– Thưa Cù-đàm, nhẫn nhục, ôn hòa nương vào đâu mà tồn tại?
Thế Tôn đáp:
– Nhẫn nhục, ôn hòa nương vào Niết-bàn mà tồn tại.
Phạm chí lại hỏi:
– Thưa Cù-đàm, Niết-bàn nương vào đâu mà tồn tại?
Thế Tôn đáp:
– Ý của Phạm chí là muốn nương vào chỗ vô cùng nên nay ông theo Ta hỏi về chỗ vô biên, nhưng này Phạm chí, Niết-bàn không nương vào đâu cả. Niết-bàn là tịch diệt, Niết-bàn là tối thượng. Này Phạm chí, vì ý nghĩa này mà nhiều người theo Ta tu hành Phạm hạnh.
 Phạm chí thưa:
– Bạch Thế Tôn! Con đã biết. Bạch Thiện Thệ! Con đã hiểu. Bạch Thế Tôn! Nay con xin nguyện quy y Phật, quy y Pháp và quy y chúng Tỳ-kheo, ngưỡng mong Thế Tôn nhận con làm ưu-bà-tắc. Kể từ hôm nay cho đến lúc qua đời, con nguyện trọn đời quy y!
Đức Phật dạy như vậy, Phạm chí A-già-la-ha-na nghe Phật dạy xong, hoan hỷ phụng hành.

Chú thích:

¹ Nguyên tác: A-già-la-ha-na kinh 阿伽羅訶那經 (T.01. 0026.159. 0681c25).
² Tứ Thiên Vương (四天王, Cātumahārājika), tầng trời thứ nhất, một trong 6 tầng trời thuộc Dục giới (欲界, Kāmadhātu).
³ Tam Thập Tam thiên (三十三天, Tāvatiṃsa) còn gọi Ðao-lợi thiên (忉利天), tầng trời thứ 2 thuộc Dục giới.
⁴ Diệm-ma thiên (㷿摩天, Yāma) còn gọi Tu-dạ-ma thiên (須夜摩天, S. Suyāmadeva), tầng trời thứ 3 thuộc Dục giới.
⁵ Ðâu-suất thiên (兜瑟哆天/兜率天, Tusita), tầng trời thứ 4 thuộc Dục giới.
⁶ Hóa Lạc thiên (化樂天, Nimmānaratī), tầng trời thứ 5 thuộc Dục giới.
⁷ Tha Hóa Lạc thiên (他化樂天) còn gọi Tha Hóa Tự Tại thiên (他化自在天, Paranimmitavasavattī), tầng trời thứ 6 thuộc Dục giới.
⁸ Tức Sắc giới Sơ thiền thiên (色界初禪天), cõi trời Sơ thiền thuộc Sắc giới, gồm: Phạm Chúng (梵眾 Brahmapārisajjā), Phạm Phụ (梵輔天, Brahmapurohitā), Đại Phạm (大梵, Mahābrahmā).
⁹ Tức chỗ cao nhất của Phạm Thế (梵世, Brahmaloka).