149. KINH ƯỚC MUỐN G̹

Tôi nghe như vầy:

Một thời, đức Phật du hóa nước Xá-vệ, ngụ tại Thắng Lâm, vườn Cấp Cô Độc.

Bấy giờ, sau buổi trưa, Phạm chí Sanh Văn thong thả tản bộ đến chỗ Phật, cùng chào hỏi nhau xong, ngồi sang một bên và thưa:

– Thưa Cù-đàm! Tôi có điều muốn hỏi, nếu Ngài cho phép thì mới dám trình bày.

Đức Thế Tôn bảo:

– Này Phạm chí, ông cứ tự nhiên thưa hỏi!

Phạm chí Sanh Văn liền hỏi:

– Thưa Cù-đàm, người Sát-đế-lợi ước muốn gì? Chuyên tâm vào điều gì?² Thiết lập trên cơ sở gì?³ Y cứ vào điều gì?⁴ Lấy gì làm mục đích?⁵

Đức Thế Tôn đáp:

– Người Sát-đế-lợi ước muốn được tài vật, chuyên tâm vào trí tuệ, thiết lập bằng gươm đao, y cứ vào dân chúng,⁶ lấy tự do⁷ làm mục đích.

Phạm chí Sanh Văn hỏi:

– Thưa Cù-đàm, người cư sĩ⁸ ước muốn gì? Chuyên tâm vào điều gì? Thiết lập trên cơ sở gì? Y cứ vào điều gì? Lấy gì làm mục đích?

Đức Thế Tôn đáp:

– Người cư sĩ ước muốn được tài vật, chuyên tâm vào trí tuệ, thiết lập bằng kỹ năng nghề nghiệp, y cứ vào sự nghiệp, lấy thành tựu sự nghiệp làm mục đích.

Phạm chí Sanh Văn hỏi:

– Thưa Cù-đàm, người phụ nữ ước muốn gì? Chuyên tâm vào điều gì? Thiết lập trên cơ sở gì? Y cứ vào điều gì? Lấy gì làm mục đích?

Thế Tôn đáp:

– Người phụ nữ ước muốn được người chồng, chuyên tâm trau chuốt dung nhan, thiết lập ở con cái, y cứ vào việc không có đối thủ,⁹ lấy tự do làm mục đích.

Phạm chí Sanh Văn hỏi:

– Thưa Cù-đàm, trộm cướp ước muốn gì? Chuyên tâm vào điều gì? Thiết lập trên cơ sở gì? Y cứ vào điều gì? Lấy gì làm mục đích?

Đức Thế Tôn đáp:

– Trộm cướp ước muốn chiếm lấy tài vật người khác, chuyên tâm vào chỗ ẩn nấp, thiết lập bằng gươm đao, y cứ nơi mờ ám, lấy sự không bị phát hiện làm mục đích.

Phạm chí Sanh Văn hỏi:

– Thưa Cù-đàm, Phạm chí ước muốn gì? Chuyên tâm vào điều gì? Thiết lập trên cơ sở gì? Y cứ vào điều gì? Lấy gì làm mục đích?

Thế Tôn đáp:

– Phạm chí ước muốn được tài vật, chuyên tâm vào trí tuệ, thiết lập bằng kinh thư,¹⁰ y cứ vào trai giới,11 lấy Phạm thiên làm mục đích. Phạm chí Sanh Văn hỏi:

–Thưa Cù-đàm Sa-môn ước muốn gì? Chuyên tâm vào điều gì? Thiết lập trên cơ sở gì? Y cứ vào điều gì? Lấy gì làm mục đích?

Thế Tôn đáp:

– Sa-môn ước muốn được chân đế,¹² chuyên tâm vào trí tuệ, thiết lập trên giới luật, y cứ vào vô xứ,¹³ lấy Niết-bàn làm mục đích.

Phạm chí Sanh Văn thưa:

– Bạch Thế Tôn, con đã hiểu! Bạch Thiện Thệ, con đã rõ! Bạch Thế Tôn! Nay con xin nguyện quy y Phật, quy y Pháp và quy y chúng Tỳ-kheo, cúi xin Thế Tôn nhận con làm ưu-bà-tắc. Kể từ hôm nay đến lúc qua đời, con nguyện trọn đời quy y!

Đức Phật thuyết giảng như vậy. Phạm chí Sanh Văn nghe Phật thuyết giảng, hoan hỷ phụng hành.

Chú thích

1 Quyển 37. Nguyên tác: Hà dục kinh 何欲經 (T.01. 0026.149. 0660c01). Tham chiếu: Tăng. 增 (T.02. 0125.37.8. 0714b13); A. 6.52 - III. 362.

2 Nguyên tác: Hà hành (何行). A. 6.52 - III. 362: Kim upavicārā? Theo Pāli-Hán từ điển (巴漢詞典) do Minh Pháp Tôn giả (明法尊者) hiệu đính, upavicārā có nghĩa là dụng tâm (用心), đặt hết tâm ý vào, để tâm vào, chuyên tâm vào.

3 Nguyên tác: Hà lập (何立). A. 6.52 - III. 362: Kim adhiṭṭhānā? (Xác lập trên cơ sở gì?).

4 Nguyên tác: Hà y (何依). A. 6.52 - III. 362: Kim abhinivesā? (Nghiêng về đâu, xu hướng gì?).

5 Nguyên tác: Hà ngật (何訖). A. 6.52 - III. 362: Kim pariyosanā? (Cứu cánh là gì, mục đích là gì?).

6 Nguyên tác: Y ư nhân dân (依於人民). A. 6.52 - III. 362: Pathavībhinivesā (Xu hướng là trái đất).

7 Nguyên tác: Tự tại (自在, issariya): Quyền làm chủ, quyền thống trị.

8 Cư sĩ (居士, gahapati): Gia chủ, ở đây chỉ cho người đàn ông đứng đầu trong một gia đình.

9 Nguyên tác: Vô đối (無對). A. 6.52 - III. 362: Asapatī (chồng không có vợ lẽ).

10 Kinh thư (經書). A. 6.52 - III. 362: Mantadhiṭṭhānā (chú thuật).

11 Trai giới (齋戒). A. 6.52 - III. 362: Yaññābhinivesā (tế tự).

12 Chân đế (真諦). A. 6.52 - III. 362: Khantisoraccādhippayā (nhẫn nhục nhu hòa).

13 Nguyên tác: Vô xứ (無處): Không có nơi chốn, vô trụ. A. 6.52 - III. 362: Ākiñcañña (không sở hữu)