136. KINH THƯƠNG NHÂN CẦU TÀI¹

Tôi nghe như vầy:
Một thời, đức Phật du hóa nước Xá-vệ, ngụ tại Thắng Lâm, vườn Cấp Cô Độc.
[0642b01] Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
– Thuở xưa, tại châu Diêm-phù có một nhóm thương nhân tập hợp tại nhà khách buôn rồi cùng nhau bàn luận như vầy: “Chúng ta nên đóng một chiếc thuyền vượt biển để ra khơi tìm của cải châu báu, mang về chi dụng trong gia đình.” Rồi họ bàn luận tiếp: “Này các bạn, việc đi biển thì không thể lường trước được an ổn hay rủi ro. Vì vậy, chúng ta hãy chuẩn bị đầy đủ các loại dụng cụ làm phao nổi trên biển, như túi bằng da dê đen, trái bầu lớn và chiếc bè.”
Sau khi mọi người đã chuẩn bị đầy đủ các loại dụng cụ làm phao nổi trên biển, gồm túi bằng da dê đen, trái bầu lớn và chiếc bè rồi ra biển cả. Khi đã vào trong biển cả, họ bị vua cá Ma-kiệt² phá vỡ chiếc thuyền ấy. Mỗi thương nhân đều tự bám vào các dụng cụ làm phao nổi như túi bằng da dê đen, trái bầu lớn hay chiếc bè rồi trôi nổi đến các phương.
Lúc đó, từ biển phía Đông bỗng có gió lớn nổi lên, thổi các thương nhân trôi dạt vào bờ biển phía Tây. Nơi ấy, họ gặp một nhóm các thiếu nữ rất xinh đẹp, đoan chánh, với nhiều trang sức rất lộng lẫy trang điểm thân mình. Những thiếu nữ ấy trông thấy họ liền nói:
“Kính chào quý vị! Xin mời quý vị hãy mau đến đây! Nơi đây tuyệt diệu vô cùng, cực kỳ khoái lạc, có vườn tược, lầu gác, ao tắm, chỗ ngồi và nằm, rừng cây xanh tốt, hoa cỏ sum suê; lại có nhiều tiền tài, vàng bạc, pha lê, lưu ly, ma-ni, trân châu, bích ngọc, bạch kha, xà cừ, san hô, hổ phách, mã não, đồi mồi, xích thạch, toàn châu. Tất cả những thứ này đều dành cho quý vị. Hãy cùng với chúng tôi vui chơi thỏa thích. Mong các thương nhân châu Diêm-phù đừng đi về phương Nam, dù là trong mộng.”

Các thương nhân ấy liền cùng với nhóm phụ nữ kia vui chơi thỏa thích. Thế rồi các thương nhân ấy, nhân vì giao hội cùng với những người phụ nữ nên có người sanh con trai, có người sanh con gái. Về sau, trong số những người ở châu Diêm-phù ấy, có một thương nhân trí tuệ, một mình ở nơi yên vắng, suy nghĩ như vầy: “Vì lý do gì mà nhóm phụ nữ này ngăn cản chúng ta không cho đi về phương Nam? Ta nên canh chừng người phụ nữ sống chung này, khi biết cô ta đã ngủ say, ta sẽ rón rén thức dậy rồi lén đi về phương Nam.”
Sau khi nghĩ như vậy, thương nhân trí tuệ ở châu Diêm-phù đó canh chừng người phụ nữ sống chung, khi biết cô ta đã ngủ, liền rón rén thức dậy rồi lén đi về phương Nam. Khi thương nhân trí tuệ ở châu Diêm-phù ấy đi về phía Nam, từ xa đã nghe có tiếng kêu la, âm thanh vang dội, tiếng nhiều người than khóc áo não, có tiếng kêu cha gọi mẹ, có tiếng kêu réo vợ con và các bạn bè thân thích yêu mến, rằng: “Châu Diêm-phù tốt đẹp, an ổn hân hoan, nay không còn thấy nữa.” Khi nghe vậy rồi, thương nhân ấy vô cùng sợ hãi, toàn thân sởn gai ốc, rồi thầm nguyện: “Mong cho loài người và phi nhân đừng quấy rối ta!”
Lúc đó, thương nhân trí tuệ châu Diêm-phù ấy tự kiềm chế nỗi sợ hãi rồi tiếp tục tiến dần về phía Nam. Khi thương nhân trí tuệ châu Diêm-phù ấy đã tiến dần về phía Nam thì bỗng thấy phía Đông có một tòa thành bằng sắt rất lớn. Sau khi trông thấy, thương nhân liền tìm khắp xung quanh nhưng không thấy cửa để vào, thậm chí một lỗ nhỏ đủ để con mèo chui ra cũng không có.
[0642c04] Thương nhân trí tuệ châu Diêm-phù ấy thấy ở phía Bắc của thành sắt có một cội cây cực lớn sum suê, liền đi đến chỗ cây cực lớn ấy rồi từ từ leo lên cây. Lên đến chỗ cao rồi, thương nhân hỏi mọi người:
“Này các bạn! Vì sao các bạn khóc la áo não, kêu cha gọi mẹ, kêu réo vợ con và các bạn bè thân thích yêu mến, bảo rằng: ‘Châu Diêm-phù tốt đẹp, an ổn hân hoan nay không còn thấy nữa’ nghĩa là sao?”
Khi ấy mọi người liền đáp:
“Này bạn! Chúng tôi cũng là những thương nhân ở châu Diêm-phù, cùng nhau tập hợp tại nhà khách buôn rồi bàn luận như vầy: ‘Chúng ta hãy đóng một chiếc thuyền vượt biển để ra khơi tìm của cải, châu báu rồi mang về để chi dụng trong gia đình.’ Này bạn, chúng tôi lại nghĩ như vầy: ‘Này các bạn, việc đi biển thì không thể biết trước được an ổn hay rủi ro. Vậy chúng ta phải chuẩn bị đầy đủ các loại dụng cụ làm phao nổi trên biển, như túi bằng da dê đen, trái bầu lớn và chiếc bè.’ Này bạn, ngay sau đó chúng tôi thảy đều chuẩn bị đầy đủ các loại dụng cụ làm phao nổi trên biển, gồm túi bằng da dê đen, trái bầu lớn và cái chiếc bè rồi cùng ra biển lớn. Này bạn, khi chúng tôi đã ở trên biển thì bị vua cá Ma-kiệt phá vỡ chiếc thuyền ấy. Này bạn, những thương nhân chúng tôi mỗi người đều tự bám vào các dụng cụ làm phao nổi như túi bằng da dê đen, trái bầu lớn hay chiếc bè trôi nổi đến các phương.

Bấy giờ, từ biển phía Đông bỗng có gió lớn nổi lên, thổi những thương nhân chúng tôi trôi dạt vào bờ biển phía Tây. Nơi ấy, chúng tôi gặp một nhóm các thiếu nữ rất xinh đẹp, đoan chánh, với nhiều trang sức rất lộng lẫy trang điểm thân mình. Nhóm thiếu nữ kia trông thấy chúng tôi liền nói: ‘Kính chào quý vị! Xin mời quý vị hãy mau đến đây! Cảnh trí nơi đây vô cùng tươi đẹp, cực kỳ khoái lạc, có vườn tược, lầu gác, ao tắm, chỗ ngồi và nằm, rừng cây xanh tốt, hoa cỏ sum suê; lại có nhiều tiền tài, vàng bạc, pha lê, lưu ly, ma-ni, trân châu, bích ngọc, bạch kha, xà cừ, san hô, hổ phách, mã não, đồi mồi, xích thạch, toàn châu. Tất cả những thứ này đều dành cho quý vị. Hãy cùng với chúng tôi vui chơi thỏa thích. Mong các thương nhân châu Diêm-phù đừng đi về phương Nam, dù là trong mộng.’
Này bạn, lúc đó chúng tôi cùng với các phụ nữ đó cùng vui chơi thỏa thích. Rồi chúng tôi cùng giao hội với các phụ nữ nên có người sanh con trai, có người sanh con gái. Này bạn, nếu những phụ nữ ấy không nghe ở châu Diêm-phù có những thương nhân khác đang ở giữa biển bị vua cá Ma-kiệt phá vỡ thuyền thì họ và chúng tôi cùng nhau vui chơi thỏa thích. Này bạn, nếu những phụ nữ ấy nghe châu Diêm-phù có những thương nhân khác đang ở giữa biển bị vua cá Ma-kiệt phá vỡ thuyền thì họ liền ăn thịt chúng tôi, thật vô cùng bức bách. Nếu khi ăn thịt người mà còn sót lại tóc, lông, móng, răng thì những phụ nữ ấy lấy ăn cho hết. Hoặc khi ăn thịt người, có máu huyết nhỏ xuống đất thì những phụ nữ ấy liền dùng móng tay cào đất sâu xuống bốn tấc, rồi lấy mà ăn. Này bạn, nên biết chúng tôi vốn là năm trăm thương nhân ở châu Diêm-phù. Trong số này, đã bị ăn thịt hết hai trăm năm mươi người, còn lại hai trăm năm mươi người hiện đang ở trong thành sắt lớn này. Này bạn, bạn chớ nên tin lời của những phụ nữ ấy, họ không phải là người mà chính là quỷ la-sát.”
[0643a10] Bấy giờ, thương nhân trí tuệ châu Diêm-phù từ trên cây lớn sum suê ấy, từ từ leo xuống rồi quay trở về chỗ cũ, chung sống với phụ nữ ấy. Khi biết người phụ nữ ấy còn ngủ say, ngay trong đêm đó, thương nhân trí tuệ châu Diêm-phù tức tốc đi đến chỗ ở của các thương nhân châu Diêm-phù và nói:
“Các bạn hãy theo tôi đến một nơi vắng vẻ, chỉ đi một mình, đừng dẫn theo con cái. Chúng ta hãy tập trung tại chỗ đó vì có điều bí mật cần bàn bạc.”
Thế rồi, những thương nhân châu Diêm-phù cùng đi đến một nơi vắng vẻ. Họ đi một mình, không dẫn theo con cái. Khi ấy, thương nhân trí tuệ châu Diêm-phù nói:
“Này các bạn, lúc tôi sống một mình ở nơi thanh vắng đã suy nghĩ như vầy: ‘Vì lý do gì mà những phụ nữ này ngăn cản không cho chúng ta đi về phương Nam? Ta nên canh chừng người phụ nữ sống chung này, khi biết cô ta đã ngủ say, ta rón rén thức dậy rồi lén đi về phương Nam.’ Thế rồi, tôi canh chừng người phụ nữ sống chung, khi biết cô ta đã ngủ say, liền rón rén thức dậy rồi lén đi về phương Nam. Khi tôi đi về phương Nam, từ xa nghe có tiếng kêu la, âm thanh vang dội, tiếng nhiều người khóc than áo não, có tiếng kêu cha gọi mẹ, có tiếng kêu réo vợ con và các bạn bè thân thích yêu mến, rằng: ‘Châu Diêm-phù tốt đẹp, an ổn hân hoan, nay không còn thấy nữa.’ Khi nghe vậy, tôi vô cùng sợ hãi, toàn thân sởn gai ốc, rồi thầm nguyện: ‘Mong cho loài người và phi nhân không quấy rối ta!’
Sau đó, tôi tự mình kiềm chế nỗi sợ hãi, rồi tiếp tục tiến dần về phương Nam thì bỗng thấy phía Đông có một tòa thành bằng sắt lớn. Sau khi trông thấy, tôi liền tìm khắp xung quanh nhưng không thấy cửa để vào, thậm chí một lỗ nhỏ đủ để con mèo chui ra cũng không có.
Tôi lại thấy ở phía Bắc của thành sắt có một cội cây to lớn sum suê, liền đi đến đó, từ từ leo lên cây. Lên đến chỗ cao rồi, tôi liền hỏi mọi người: ‘Này các bạn! Vì sao các bạn khóc than áo não, kêu cha gọi mẹ, kêu réo vợ con và các bạn bè thân thích yêu mến, bảo rằng: ‘Châu Diêm-phù tốt đẹp, an ổn hân hoan, nay không còn thấy nữa’ nghĩa là sao?’’
Khi ấy mọi người liền đáp: ‘Này bạn! Chúng tôi cũng là những thương nhân ở châu Diêm-phù, cùng nhau tập hợp tại nhà khách buôn rồi bàn luận như vầy: ‘Chúng ta hãy đóng thuyền vượt biển rồi ra khơi tìm của cải châu báu mang về để chi dụng trong gia đình.’ Này bạn, chúng tôi lại bàn tính tiếp: ‘Này các bạn, việc đi biển thì không thể biết trước được an ổn hay rủi ro. Vậy chúng ta hãy chuẩn bị đầy đủ các loại dụng cụ làm phao nổi trên biển trên biển, như túi bằng da dê đen, trái bầu lớn và chiếc bè.’ Này bạn, ngay sau đó chúng tôi đều chuẩn bị đầy đủ các loại dụng cụ làm phao nổi trên biển, gồm túi bằng da dê đen, trái bầu lớn và cái chiếc bè rồi ra biển cả. Này bạn, khi chúng tôi đã ở trong biển thì bị vua cá Ma-kiệt phá vỡ chiếc thuyền ấy. Này bạn, những thương nhân chúng tôi mỗi người đều tự bám vào các dụng cụ làm phao nổi như túi bằng da dê đen, trái bầu lớn hay chiếc bè, trôi nổi đến các phương.
Bấy giờ, từ biển phía Đông bỗng nhiên gió lớn nổi lên, thổi những thương nhân chúng tôi trôi dạt vào bờ biển phía Tây. Nơi ấy, chúng tôi gặp một nhóm các thiếu nữ rất xinh đẹp, đoan chánh, với nhiều trang sức rất lộng lẫy trang điểm thân mình. Nhóm thiếu nữ trông thấy chúng tôi, liền nói: ‘Kính chào quý vị! Xin mời quý vị hãy mau đến đây! Nơi đây tuyệt diệu vô cùng, cực kỳ khoái lạc, có vườn tược, lầu gác, ao tắm, chỗ ngồi và nằm, rừng cây xanh tốt, hoa cỏ sum suê; lại có nhiều tiền tài, vàng bạc, pha lê, lưu ly, ma-ni, trân châu, bích ngọc, bạch kha, xà cừ, san hô, hổ phách, mã não, đồi mồi, xích thạch và toàn châu. Tất cả những thứ này đều dành cho quý vị. Hãy cùng với chúng tôi vui chơi thỏa thích! Mong các thương nhân châu Diêm-phù đừng đi về phương Nam, dù là trong mộng!’
Này bạn! Nghe vậy, chúng tôi liền cùng với các phụ nữ đó vui chơi thỏa thích. Rồi chúng tôi cùng giao hội với các phụ nữ ấy nên có người sanh con trai, có người sanh con gái. Này bạn, nếu những phụ nữ ấy không nghe ở châu Diêm phù có những thương nhân khác đang ở giữa biển và bị vua cá Ma-kiệt phá vỡ thuyền thì họ và chúng tôi cùng vui chơi thỏa thích. Này bạn, nếu những phụ nữ ấy nghe châu Diêm-phù có những thương nhân khác đang ở giữa biển và bị vua cá Ma-kiệt phá vỡ thuyền thì chúng tôi liền bị họ ăn thịt, phải chịu sự bức bách vô cùng. Nếu khi ăn thịt người mà còn sót tóc, lông, móng, răng thì những phụ nữ phải tìm lấy rồi ăn cho hết. Hoặc khi ăn thịt người, có máu huyết nhỏ xuống đất thì những phụ nữ ấy liền dùng móng tay cào đất sâu xuống bốn tấc, rồi lấy mà ăn. Này bạn, nên biết chúng tôi vốn là năm trăm thương nhân ở châu Diêm-phù. Trong số đó, đã bị ăn thịt hết hai trăm năm mươi người, còn lại hai trăm năm mươi người hiện đang ở trong thành sắt lớn này. Này bạn, bạn chớ nên tin lời của những phụ nữ ấy, họ không phải là người mà chính là quỷ la-sát.’”
[0643c06] Khi ấy, những thương nhân châu Diêm-phù hỏi thương nhân trí tuệ châu Diêm-phù ấy rằng:
“Này bạn! Sao bạn không hỏi thăm nhóm người kia rằng: ‘Này các bạn! Có cách nào để chúng tôi và các bạn từ nơi này trở về châu Diêm-phù được an toàn?’”
Thương nhân trí tuệ châu Diêm-phù đáp:
“Này các bạn! Khi tôi rời khỏi nơi ấy đã không kịp hỏi như vậy.”
Rồi các thương nhân châu Diêm-phù nói:
“Này bạn! Bạn hãy trở về chỗ cũ chung sống với người phụ nữ ấy, rồi đợi đến khi cô ta ngủ say thì hãy rón rén thức dậy rồi lén đi về phương Nam, trở lại chỗ nhóm người kia và hỏi:
‘Này các bạn! Có cách nào để chúng tôi và các bạn từ nơi này trở về châu Diêm-phù được an toàn không?’”
Lúc đó, thương nhân trí tuệ châu Diêm-phù im lặng nhận lời các thương nhân. Rồi thương nhân trí tuệ châu Diêm-phù trở về chỗ cũ, cùng chung sống với phụ nữ ấy, quan sát biết cô ta đã ngủ say, bèn rón rén thức dậy rồi lén đi đến phương Nam, lại đến chỗ nhóm người kia và hỏi:
“Này các bạn! Có cách nào để chúng tôi và các bạn từ nơi này trở về châu Diêm-phù được an toàn không?”
Nhóm người đó trả lời:
“Này bạn! Hoàn toàn không có cách gì để cho chúng tôi và các bạn trở về châu Diêm-phù một cách an toàn. Này bạn! Chúng tôi nghĩ rằng: ‘Chúng ta hãy cùng nhau đào phá bức tường này đi, rồi trở về chỗ cũ.’ Vừa nghĩ như vậy thì bức tường liền chuyển động và cao gấp đôi bình thường.
Này bạn, thế là cách này không thể giúp chúng tôi từ đây trở về châu Diêm-phù một cách an ổn. Này bạn, có cách nào khác để có thể giúp các bạn từ đây trở về châu Diêm-phù được một cách an toàn hơn không, chứ chúng tôi hoàn toàn không còn cách nào.
Này bạn! Chúng tôi nghe trên không trung có tiếng nói rằng: ‘Những thương nhân châu Diêm-phù ngu si không định tĩnh, cũng không khéo hiểu biết. Vì sao như vậy? Vì không hiểu rằng³ vào ngày rằm là ngày thuyết giới thì hãy đi về phương Nam. Nơi ấy có Mao mã vương⁴ ăn gạo trắng tự nhiên, an ổn hân hoan, các căn sung mãn, ba lần xướng lên rằng: ‘Ai muốn qua bờ bên kia? Ai muốn nhờ ta được giải thoát? Ai muốn nhờ ta đưa từ chỗ này đến châu Diêm-phù được an ổn?’ Các người hãy cùng đến chỗ Mao mã vương mà nói như vầy: ‘Chúng tôi muốn được qua bờ bên kia. Mong giải thoát cho chúng tôi! Mong đưa chúng tôi từ nơi đây trở về châu Diêm-phù một cách an ổn!’’
Này các bạn, đó là cách giúp các bạn từ đây trở về châu Diêm-phù được an toàn.
Này thương nhân, hãy đến đây! Các vị nên đi đến chỗ Mao mã vương kia mà nói rằng: ‘Chúng tôi muốn được đưa qua bờ bên kia. Mong giải thoát chúng tôi, xin đưa chúng tôi từ đây trở về châu Diêm-phù được an ổn!”’
[0644a08] Khi ấy, thương nhân trí tuệ châu Diêm-phù nói:
“Này các thương nhân! Hôm nay, hãy đến chỗ Mao mã vương và nói: ‘Chúng tôi muốn được đưa qua bờ bên kia. Mong giải thoát chúng tôi, xin đưa chúng tôi từ đây trở về châu Diêm-phù được an ổn.’ Các thương nhân sẽ tùy theo ý của chư thiên. Này các thương nhân, nếu vào ngày rằm, là ngày thuyết giới, Mao mã vương ăn gạo trắng tự nhiên, an ổn hân hoan, các căn sung mãn, ba lần xướng lên rằng: ‘Ai muốn qua bờ bên kia? Ai muốn nhờ ta được giải thoát? Ai muốn nhờ ta đưa từ chỗ này đến châu Diêm-phù được an ổn?’ Bấy giờ, chúng ta hãy đến chỗ đó mà nói rằng: ‘Chúng tôi muốn được đưa qua bờ bên kia. Mong giải thoát chúng tôi, xin đưa chúng tôi từ đây trở về châu Diêm-phù được an ổn.’
Lúc đó, vào ngày rằm, là ngày thuyết giới, Mao mã vương ăn gạo trắng tự nhiên, an ổn hân hoan, các căn sung mãn, ba lần xướng lên rằng: “Ai muốn được qua bờ bên kia? Ta sẽ đưa họ qua bờ, ta sẽ đưa những người đó từ đây đến châu Diêm-phù một cách an ổn.”
Khi những thương nhân châu Diêm-phù nghe xong, liền đi đến chỗ của Mao mã vương và nói:
“Chúng tôi muốn được qua đến bờ bên kia, mong giải thoát chúng tôi! Mong đưa chúng tôi từ chỗ đây đến châu Diêm-phù một cách an ổn.”
Bấy giờ, Mao mã vương nói:
“Này các thương nhân, những người phụ nữ kia chắc chắn sẽ cùng nhau ẵm con đến đây và nói rằng: ‘Này các phu quân, hãy trở về đây! Nơi đây tuyệt diệu vô cùng, cực kỳ khoái lạc, có vườn tược, lầu gác, ao tắm, chỗ ngồi nằm, rừng cây tươi tốt, hoa cỏ sum suê. Lại có nhiều tiền tài, vàng bạc, pha lê, lưu ly, mani, trân châu, bích ngọc, bạch kha, xà cừ, san hô, hổ phách, mã não, đại mạo, xích thạch và toàn châu. Tất cả đều dành cho các phu quân. Hãy cùng với chúng thiếp vui chơi thỏa thích. Giả sử phu quân không cần đến thiếp thì nên thương nghĩ đến con trẻ.’ Nếu các vị nghĩ rằng: ‘Ta có con trai, con gái. Ta có nơi tuyệt diệu vô cùng, cực kỳ khoái lạc, có vườn tược, lầu gác, ao tắm, chỗ ngồi nằm, rừng cây tươi tốt, hoa cỏ sum suê. Lại có nhiều tiền tài, vàng bạc, pha lê, lưu ly, ma-ni, trân châu, bích ngọc, bạch kha, xà cừ, san hô, hổ phách, mã não, đại mạo, xích thạch và tuyền châu’ thì dù các vị có cưỡi trên lưng ta, ắt sẽ bị ngã lộn nhào rồi rơi xuống nước, ngay lúc đó sẽ bị những phụ nữ kia ăn thịt, phải chịu sự bức bách vô cùng. Nếu khi ăn thịt người mà còn sót tóc, lông, móng, răng thì những phụ nữ ấy sẽ lấy ăn hết. Nếu khi ăn thịt người, có máu huyết nhỏ xuống đất thì những phụ nữ ấy liền dùng móng tay cào đất sâu xuống bốn tấc, rồi lấy mà ăn. Còn nếu các vị không nghĩ rằng: ‘Ta có con trai, con gái. Ta có nơi tuyệt diệu vô cùng, cực kỳ khoái lạc, có vườn tược, lầu gác, ao tắm, chỗ ngồi nằm, rừng cây tươi tốt hoa cỏ sum suê. Lại có nhiều tiền tài, vàng bạc, pha lê, lưu ly, ma-ni, trân châu, bích ngọc, bạch kha, xà cừ, san hô, hổ phách, mã não, đại mạo, xích thạch và toàn châu’ thì dù các vị chỉ nắm một sợi lông trên thân ta, chắc chắn quý vị sẽ được đến châu Diêm-phù một cách an ổn.”
[0644b16] Bấy giờ, đức Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
– Những phụ nữ kia ẵm con đến và nói: “Này các phu quân, hãy trở về đây! Nơi đây tuyệt diệu vô cùng, cực kỳ khoái lạc, có vườn tược, lầu gác, ao tắm, chỗ ngồi nằm, rừng cây tươi tốt, hoa cỏ sum suê. Lại có nhiều tiền tài, vàng bạc, pha lê, lưu ly, ma-ni, trân châu, bích ngọc, bạch kha, xà cừ, san hô, hổ phách, mã não, đại mạo, xích thạch và toàn châu. Tất cả đều dành cho các phu quân. Hãy cùng với chúng thiếp vui chơi thỏa thích. Giả sử phu quân không cần đến thiếp thì nên thương nghĩ đến con trẻ.”
Nếu các thương nhân kia nghĩ rằng: “Ta có con trai, con gái. Ta có nơi tuyệt diệu vô cùng, cực kỳ khoái lạc, có vườn tược, lầu gác, ao tắm, chỗ ngồi nằm, rừng cây tươi tốt, hoa cỏ sum suê. Lại có nhiều tiền tài, vàng bạc, pha lê, lưu ly, ma-ni, trân châu, bích ngọc, bạch kha, xà cừ, san hô, hổ phách, mã não, đại mạo, xích thạch và toàn châu” thì dù họ có cưỡi trên lưng Mao mã vương, ắt sẽ bị ngã lộn nhào rồi rơi xuống nước, ngay lúc đó sẽ bị những phụ nữ kia ăn thịt, phải chịu sự bức bách vô cùng. Nếu khi ăn thịt người mà còn sót tóc, lông, móng, răng thì những phụ nữ ấy sẽ lấy ăn hết. Nếu khi ăn thịt người, có máu huyết nhỏ xuống đất thì những phụ nữ ấy liền dùng móng tay cào đất sâu xuống bốn tấc, rồi lấy mà ăn. Nếu các thương nhân kia không nghĩ rằng: “Ta có con trai, con gái. Ta có nơi tuyệt diệu vô cùng, cực kỳ khoái lạc, có vườn tược, lầu gác, ao tắm, chỗ ngồi nằm, rừng cây tươi tốt, hoa cỏ sum suê. Lại có nhiều tiền tài, vàng bạc, pha lê, lưu ly, ma-ni, trân châu, bích ngọc, bạch kha, xà cừ, san hô, hổ phách, mã não, đại mạo, xích thạch và toàn châu” thì dù họ chỉ nắm một sợi lông trên thân của Mao mã vương, chắc chắn họ sẽ được đến châu Diêm-phù một cách an ổn.
 [0644c07] Này các Tỳ-kheo! Ta nói ví dụ này là mong muốn các thầy hiểu nghĩa. Nghĩa của ví dụ này là: Pháp của Ta khéo thuyết, hiển bày sâu rộng, khéo léo giữ gìn, không bị rỗng khuyết, cũng như cầu, bè hay các dụng cụ làm phao nổi, được lưu truyền rộng khắp, cho đến cả trời, người. Pháp của Ta khéo thuyết như vậy, hiển bày sâu rộng, khéo léo giữ gìn, không bị rỗng khuyết, cũng như cầu, bè hay các dụng cụ làm phao nổi, được lưu truyền rộng khắp, cho đến cả trời, người. Nếu có Tỳ-kheo nào nghĩ như vầy: “Con mắt là ta, là sở hữu của ta; tai, mũi, lưỡi, thân và ý là ta, là sở hữu của ta thì Tỳ-kheo ấy chắc chắn sẽ bị hại, giống như những thương nhân bị quỷ la-sát ăn thịt.
Pháp của Ta khéo thuyết, hiển bày sâu rộng, khéo léo giữ gìn, không bị rỗng khuyết, cũng như cầu, bè hay các dụng cụ làm phao nổi, được lưu truyền rộng khắp, cho đến cả trời, người. Pháp của Ta khéo thuyết như vậy, hiển bày sâu rộng, khéo léo giữ gìn, không bị rỗng khuyết, cũng như cầu, bè hay các dụng cụ làm phao nổi, được lưu truyền rộng khắp, cho đến cả trời, người. Nếu có Tỳ-kheo nào nghĩ như vầy: “Con mắt không phải là ta, con mắt không phải là sở hữu của ta; tai, mũi, lưỡi, thân và ý không phải là ta, ý không phải là sở hữu của ta” thì Tỳ-kheo ấy nhất định sẽ được an ổn, giống như những thương nhân cưỡi trên lưng Mao mã vương mà qua bờ bên kia một cách an ổn.
Pháp của Ta khéo thuyết, hiển bày sâu rộng, khéo léo giữ gìn, không bị rỗng khuyết, cũng như cầu, bè hay các dụng cụ làm phao nổi, được lưu truyền rộng khắp, cho đến cả trời, người. Pháp của Ta khéo thuyết như vậy, hiển bày sâu rộng, khéo léo giữ gìn, không bị rỗng khuyết, cũng như cầu, bè hay các dụng cụ làm phao nổi, được lưu truyền rộng khắp, cho đến cả trời, người.
Nếu có Tỳ-kheo nào nghĩ như vầy: “Sắc là ta, sắc là sở hữu của ta; thanh, hương, vị, xúc và pháp là ta, là sở hữu của ta” thì Tỳ-kheo ấy chắc chắn sẽ bị hại. Ví như những thương nhân bị quỷ la-sát ăn thịt. Pháp của Ta khéo thuyết, hiển bày sâu rộng, khéo léo giữ gìn, không bị rỗng khuyết, cũng như cầu, bè hay các dụng cụ làm phao nổi, được lưu truyền rộng khắp, cho đến cả trời, người.
Pháp của Ta khéo thuyết như vậy, hiển bày sâu rộng, khéo léo giữ gìn, không bị rỗng khuyết, cũng như cầu, bè hay các dụng cụ làm phao nổi, được lưu truyền rộng khắp, cho đến cả trời, người.
Nếu có Tỳ-kheo nào nghĩ như vầy: “Sắc không phải là ta, không phải là sở hữu của ta; thanh, hương, vị, xúc và pháp không phải là ta, không phải là sở hữu của ta” thì Tỳ-kheo ấy nhất định sẽ được an ổn. Ví như những thương nhân cưỡi trên lưng Mao mã vương mà qua bờ bên kia một cách an ổn.
Pháp của Ta khéo thuyết, hiển bày sâu rộng, khéo léo giữ gìn, không bị rỗng khuyết, cũng như cầu, bè hay các dụng cụ làm phao nổi, được lưu truyền rộng khắp, cho đến cả trời, người. Pháp của Ta khéo thuyết như vậy, hiển bày sâu rộng, khéo léo giữ gìn, không bị rỗng khuyết, cũng như cầu, bè hay các dụng cụ làm phao nổi, được lưu truyền rộng khắp, cho đến cả trời, người. Nếu có Tỳ-kheo nào nghĩ rằng: “Sắc uẩn là ta, là sở hữu của ta; thọ, tưởng, hành và thức uẩn là ta, là sở hữu của ta” thì Tỳ-kheo ấy chắc chắn sẽ bị hại, giống như những thương nhân bị quỷ la-sát ăn thịt. Pháp của Ta khéo thuyết, hiển bày sâu rộng, khéo léo giữ gìn, không bị rỗng khuyết, cũng như cầu, bè hay các dụng cụ làm phao nổi, được lưu truyền rộng khắp, cho đến cả trời, người.
Pháp của Ta khéo thuyết như vậy, hiển bày sâu rộng, khéo léo giữ gìn, không bị rỗng khuyết, cũng như cầu, bè hay các dụng cụ làm phao nổi, được lưu truyền rộng khắp, cho đến cả trời, người. Nếu có Tỳ-kheo nào nghĩ rằng: “Sắc uẩn không phải là ta, không phải là sở hữu của ta; thọ, tưởng, hành và thức uẩn không phải là ta, không phải là sở hữu của ta” thì Tỳ-kheo ấy nhất định sẽ được an ổn. Ví như những thương nhân cưỡi trên lưng Mao mã vương qua bờ bên kia một cách an ổn.
Pháp của Ta khéo thuyết, hiển bày sâu rộng, khéo léo giữ gìn, không bị rỗng khuyết, cũng như cầu, bè hay các dụng cụ làm phao nổi, được lưu truyền rộng khắp, cho đến cả trời, người. Pháp của Ta khéo thuyết như vậy, hiển bày sâu rộng, khéo léo giữ gìn, không bị rỗng khuyết, cũng như cầu, bè hay các dụng cụ làm phao nổi, được lưu truyền rộng khắp, cho đến cả trời, người. Nếu có Tỳ-kheo nghĩ rằng: “Đất là ta, là sở hữu của ta; cho đến nước, lửa, gió, hư không và thức là ta, là sở hữu của ta” thì Tỳ-kheo ấy chắc chắn sẽ bị hại, giống như thương nhân bị quỷ la-sát ăn thịt. Pháp của Ta khéo thuyết, hiển bày sâu rộng, khéo léo giữ gìn, không bị rỗng khuyết, cũng như cầu, bè hay các dụng cụ làm phao nổi, được lưu truyền rộng khắp, cho đến cả trời, người. Pháp của Ta khéo thuyết như vậy, hiển bày sâu rộng, khéo léo giữ gìn, không bị rỗng khuyết, cũng như cầu, bè hay các dụng cụ làm phao nổi, được lưu truyền rộng khắp, cho đến cả trời, người. Nếu có Tỳ-kheo nghĩ rằng: “Đất không phải là ta, không phải là sở hữu của ta; nước, lửa, gió, không, thức không phải là ta, không phải là sở hữu của ta”, Tỳ-kheo ấy chắc chắc sẽ được an ổn, giống như thương nhân nhờ cưỡi trên lưng Mao mã vương mà được qua bờ bên kia một cách an ổn.
[0645b01] Bấy giờ, đức Thế Tôn nói kệ này:
Nếu ai không kính tin,
Giáo pháp Phật đã dạy,
Người ấy sẽ bị hại,
Như bị la-sát ăn.
Nếu người nào kính tin,
Giáo pháp Phật đã dạy,
Người ấy được an ổn,
Như cưỡi Mao mã vương.
Đức Phật dạy như vậy, các Tỳ-kheo nghe Phật dạy xong đều hoan hỷ phụng hành.   

Chú thích:

¹ Quyển 34. Nguyên tác: Thương nhân cầu tài kinh 商人求財經 (T.01. 0026.136. 0642a28). Tham chiếu: Tăng. 增 (T.02. 0125.45.1. 0769b15); Phật bản hạnh tập kinh 佛本行集經 (T.03. 0190. 0880b03); Lục độ tập kinh 六度集經 (T.03. 0152.4. 0019c18-0020b05); Lục độ tập kinh 六度集經 (T.03. 0152.6. 0033b24-c14); J. II. 196.
² Ma-kiệt ngư vương (摩竭魚王) còn gọi là Ma-già-đà ngư vương (摩伽陀魚王). Theo Phiên dịch danh nghĩa tập 翻譯名義集 (T.54. 2131.02. 1091b01) gọi là cá kình (鯨), tức một loại cá voi. Trong Kinh tạng Pāli, loài cá này được gọi là makara, một linh vật sống miền sông nước mang tính huyền thoại.
³ Nguyên tác: Bất năng linh (不能令). Linh (令) dùng như chữ “kiến” (見), nghĩa là hiểu.
⁴ Mao mã vương ([馬+毛] 馬王). Theo J. II. 196: Valāhassa, gọi là “Vân mã” (雲馬).