126. KINH NGƯỜI HƯỞNG DỤC¹
 

Tôi nghe như vầy:

Một thời, đức Phật du hóa nước Xá-vệ, ngụ tại Thắng Lâm, vườn Cấp Cô Độc.

Bấy giờ, cư sĩ Cấp Cô Độc đi đến chỗ đức Phật, lạy sát chân Ngài rồi ngồi sang một bên và thưa:

– Kính bạch Thế Tôn! Ở đời có bao nhiêu hạng người hưởng dục?²

Đức Thế Tôn dạy:

– Này cư sĩ! Ở đời có mười hạng người hưởng dục. Là mười hạng người nào? Này cư sĩ! Có hạng người hưởng dục từ việc tìm kiếm tài vật một cách phi pháp và trái đạo lý. Khi đã kiếm được tài vật bằng cách bất chánh như thế rồi, vị ấy không nuôi thân an ổn và không cấp dưỡng cho cha mẹ, vợ con, tôi tớ, người giúp việc, cũng không cúng dường Sa-môn hay Phạm chí để được sanh lên cảnh giới an lạc, thọ hưởng quả vui, sanh vào cõi trời, được sống lâu. Có hạng người hưởng dục như thế.

Lại nữa, này cư sĩ! Có hạng người hưởng dục từ việc tìm kiếm tài vật một cách phi pháp và trái đạo lý. Khi đã kiếm được tài vật bằng cách bất chánh như thế rồi, vị ấy nuôi thân an ổn và cấp dưỡng cho cha mẹ, vợ con, tôi tớ, người giúp việc, nhưng không cúng dường Sa-môn hay Phạm chí để được sanh lên cảnh giới an lạc, thọ hưởng quả vui, sanh vào cõi trời, được sống lâu. Có hạng người hưởng dục như thế.

Lại nữa, này cư sĩ! Có hạng người hưởng dục từ việc tìm kiếm tài vật một cách phi pháp và trái đạo lý. Khi đã kiếm được tài vật bằng cách bất chánh như thế rồi, vị ấy nuôi thân an ổn và cấp dưỡng cho cha mẹ, vợ con, tôi tớ, người giúp việc, cũng cúng dường Sa-môn hay Phạm chí để được sanh lên cảnh giới an lạc, thọ hưởng quả vui, sanh vào cõi trời, được sống lâu. Có hạng người hưởng dục như thế.

Lại nữa, này cư sĩ! Có hạng người hưởng dục từ việc tìm kiếm tài vật một cách vừa hợp pháp vừa phi pháp. Khi đã kiếm được tài vật một cách vừa hợp pháp vừa phi pháp như thế rồi, vị ấy không nuôi thân an ổn và không cấp dưỡng cho cha mẹ, vợ con, tôi tớ, người giúp việc, cũng không cúng dường Sa-môn hay Phạm chí để được sanh lên cảnh giới an lạc, thọ hưởng quả vui, sanh vào cõi trời, được sống lâu. Có hạng người hưởng dục như thế.

Lại nữa, này cư sĩ! Có hạng người hưởng dục từ việc tìm kiếm tài vật một cách vừa hợp pháp vừa phi pháp. Khi đã kiếm được tài vật một cách vừa hợp pháp vừa phi pháp như thế rồi, vị ấy nuôi thân an ổn và cấp dưỡng cho cha mẹ, vợ con, tôi tớ, người giúp việc, nhưng không cúng dường Sa-môn hay Phạm chí để được sanh lên cảnh giới an lạc, thọ hưởng quả vui, sanh vào cõi trời, được sống lâu. Có hạng người hưởng dục như thế.

[0615b09] Lại nữa, này cư sĩ! Có hạng người hưởng dục từ việc tìm kiếm tài vật một cách hợp pháp và đúng đạo lý. Khi đã kiếm được tài vật một cách hợp pháp và đúng đạo lý như thế rồi, vị ấy không nuôi thân an ổn và không cấp dưỡng cho cha mẹ, vợ con, tôi tớ, người giúp việc, cũng không cúng dường Samôn hay Phạm chí để được sanh lên cảnh giới an lạc, thọ hưởng quả vui, sanh vào cõi trời, được sống lâu. Có hạng người hưởng dục như thế.

Lại nữa, này cư sĩ! Có hạng người hưởng dục từ việc tìm kiếm tài vật một cách hợp pháp, đúng đạo lý. Khi kiếm được tài vật một cách hợp pháp, đúng đạo lý như thế rồi, vị ấy nuôi thân an ổn và cấp dưỡng cho cha mẹ, vợ con, tôi tớ, người giúp việc, nhưng không cúng dường Sa-môn hay Phạm chí để được sanh lên cảnh giới an lạc, thọ hưởng quả vui, sanh vào cõi trời, được sống lâu. Có hạng người hưởng dục như thế.

Lại nữa, này cư sĩ! Có hạng người hưởng dục từ việc tìm kiếm tài vật một cách hợp pháp và đúng đạo lý. Khi kiếm được tài vật một cách hợp pháp và đúng đạo lý như thế rồi, vị ấy nuôi thân an ổn và cấp dưỡng cho cha mẹ, vợ con, tôi tớ, người giúp việc, cũng cúng dường Sa-môn hay Phạm chí để được sanh lên cảnh giới an lạc, thọ hưởng quả vui, sanh vào cõi trời, được sống lâu. Nhưng khi có nhiều tài sản rồi, vị ấy lại bị đắm nhiễm, bị trói buộc. Khi đã bị đắm nhiễm và bị trói buộc rồi, vị ấy không thấy được tai họa, không biết rõ sự xuất ly trong khi thọ dụng. Có hạng người hưởng dục như thế.

Lại nữa, này cư sĩ! Có hạng người hưởng dục từ việc tìm kiếm tài vật một cách hợp pháp và đúng đạo lý. Khi đã kiếm được tài vật một cách hợp pháp và đúng đạo lý như thế rồi, vị ấy nuôi thân an ổn và cấp dưỡng cho cha mẹ, vợ con, tôi tớ, người giúp việc, cũng cúng dường Sa-môn hay Phạm chí để được sanh lên cảnh giới an lạc, thọ hưởng quả vui, sanh vào cõi trời, được sống lâu. Khi đã có nhiều tài sản rồi, vị ấy vẫn không đắm nhiễm, không bị trói buộc. Khi không đắm nhiễm, không bị trói buộc, vị ấy thấy được tai họa và biết rõ sự xuất ly trong khi thọ dụng. Có hạng người hưởng dục như thế.

Này cư sĩ! Nếu có hạng người hưởng dục từ việc tìm kiếm tài vật một cách phi pháp và trái đạo lý, sau khi kiếm được tài vật một cách bất chánh như thế rồi, vị ấy không nuôi thân an ổn và không cấp dưỡng cha mẹ, vợ con, tôi tớ, người giúp việc, cũng không cúng dường Sa-môn hay Phạm chí để được sanh lên cảnh giới an lạc, thọ hưởng quả vui, sanh vào cõi trời, được sống lâu, hạng người này là thấp kém nhất so với những hạng người hưởng dục.

Này cư sĩ! Nếu có hạng người hưởng dục từ việc tìm kiếm tài vật một cách vừa đúng pháp vừa phi pháp, khi kiếm được tài vật vừa đúng pháp vừa phi pháp như thế rồi, vị ấy nuôi thân an ổn và cấp dưỡng cho cha mẹ, vợ con, tôi tớ, người giúp việc, cũng cúng dường Sa-môn hay Phạm chí để được sanh lên cảnh giới an lạc, thọ hưởng quả vui, sanh vào cõi trời, được sống lâu thì hạng người này là ưu tú bậc nhất so với những hạng người hưởng dục.

[0615c09] Này cư sĩ! Nếu có hạng người hưởng dục từ việc tìm kiếm tài vật một cách hợp pháp và đúng đạo lý, khi kiếm được tài vật một cách hợp pháp và đúng đạo lý như thế rồi, vị ấy nuôi thân an ổn và cấp dưỡng cho cha mẹ, vợ con, tôi tớ, người giúp việc, cũng cúng dường Sa-môn hay Phạm chí để được sanh lên cảnh giới an lạc, thọ hưởng quả vui, sanh vào cõi trời, được sống lâu. Khi có nhiều tài sản rồi, vị ấy vẫn không đắm nhiễm, không bị trói buộc. Đã không đắm nhiễm, không bị trói buộc nên vị ấy thấy được tai họa, biết rõ sự xuất ly trong khi thọ dụng. So với những người hưởng dục kia thì đây là hạng người bậc nhất, tối đại, tối thượng, tối thắng, tối tôn, tối diệu. Giống như nhờ vào con bò mà có sữa, nhờ có sữa nên có lạc, nhờ có lạc nên có sanh tô, nhờ có sanh tô nên có thục tô, nhờ có thục tô nên có đề-hồ; trong đó đề-hồ được xem là bậc nhất, tối đại, tối thượng, tối thắng, tối tôn, tối diệu so với những loại kia. Này cư sĩ, cũng như vậy, hạng người hưởng dục này là bậc nhất, tối đại, tối thượng, tối thắng, tối tôn, tối diệu so với những người hưởng dục kia.

Khi ấy, Thế Tôn nói kệ này:

Kiếm tài vật phi pháp,
 Vừa đúng pháp, phi pháp,
Không cúng, không tự dùng,
Không bố thí, tạo phước,
Hai hạng này đều xấu,
Thuộc hưởng dục bậc hạ.
Kiếm tài vật đúng pháp,
Lo đủ bản thân mình,
Cho người và tự dùng,
Cũng bố thí, tạo phước,
Cả hai đều có đức,
Thuộc hưởng dục bậc thượng.
Nếu có tuệ xuất yếu,
Hưởng dục, ở tại gia,
Biết tai họa, biết đủ,
Dùng tài vật, tiết kiệm,
Người được tuệ thoát dục,
Là hưởng dục tối thượng.

Đức Phật dạy như vậy, cư sĩ Cấp Cô Độc và các Tỳ-kheo nghe Phật dạy xong đều hoan hỷ phụng hành.

Ghi chú

1 Quyển 30. Nguyên tác: Hành dục kinh 行欲經 (T.01. 0026.126. 0615a08). Tham chiếu: Phục dâm kinh  婬經 (T.01. 0065. 0863b10); A. 10.91 - V. 176.
2 Nguyên tác: Nhân hành dục (人行欲, kāmabhogī): Người hưởng dục.