53. KINH THỨC ĂN¹ (2)

Tôi nghe như vầy:
Một thời, đức Phật du hóa nước Xá-vệ, ngụ tại Thắng Lâm, vườn Cấp Cô Độc.
Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
– Luận về hữu ái thì không thể biết được khởi điểm đầu tiên của nó. Do trước kia vốn không có hữu ái, nhưng nay sanh khởi hữu ái, nhờ đó mới biết được nguyên nhân của hữu ái. Tuy nhiên, hữu ái cũng có thức ăn chứ không phải không có thức ăn.

Vậy thức ăn của hữu ái là gì? Vô minh chính là thức ăn. Tuy nhiên, vô minh cũng có thức ăn chứ không phải không có thức ăn.

Thức ăn của vô minh là gì? Năm loại ngăn che chính là thức ăn. Tuy nhiên, năm loại ngăn che cũng có thức ăn chứ không phải không có thức ăn.

Thức ăn của năm loại ngăn che là gì? Ba hạnh xấu ác chính là thức ăn. Tuy nhiên, ba hạnh xấu ác cũng có thức ăn chứ không phải không có thức ăn.

Thức ăn của ba hạnh xấu ác là gì? Không phò ng hộ các căn chính là thức ăn. Tuy nhiên, không phòng hộ các căn cũng có thức ăn chứ không phải không có thức ăn.

Thức ăn của không phò ng hộ các căn là gì? Không chánh niệm tỉnh giác chính là thức ăn. Tuy nhiên, không chánh niệm tỉnh giác cũng có thức ăn chứ không phải không có thức ăn.

Thức ăn của không chánh niệm tỉnh giác là gì? Không chánh tư duy chính là thức ăn. Tuy nhiên, không chánh tư duy cũng có thức ăn chứ không phải không có thức ăn.

Thức ăn của không chánh tư duy là gì? Không có niềm tin chính là thức ăn. Tuy nhiên, không có niềm tin cũng có thức ăn chứ không phải không có thức ăn.

Thức ăn của không có niềm tin là gì? Nghe phá p ác chính là thức ăn. Tuy nhiên, nghe phá p ác cũng có thức ăn chứ không phải không có thức ăn.

Thức ăn của nghe pháp ác là gì? Gần gũi ác tri thức chính là thức ăn. Tuy nhiên, gần gũi ác tri thức cũng có thức ăn chứ không phải không có thức ăn.

Thức ăn của gần gũi ác tri thức là gì? Người xấu ác chính là thức ăn.

[0489b15] Biển cả cũng có thức ăn chứ không phải không có thức ăn.

Thức ăn của biển cả là gì? Mưa chính là thức ăn. Khi trời có mưa lớn và khi đã mưa lớn thì nước mưa tràn ngập những hang núi, suối khe và ao hồ. Khi những hang núi, suối khe và ao hồ tràn ngập thì nước sẽ chảy vào tràn đầy các khe núi nhỏ. Khi những khe núi nhỏ tràn ngập rồi thì nước sẽ chảy vào tràn đầy những khe núi lớn. Khi những khe núi lớn tràn ngập rồi thì nước sẽ chảy vào tràn đầy các sông nhỏ. Khi những sông nhỏ tràn ngập rồi thì nước sẽ chảy vào tràn đầy các sông lớn. Khi những sông lớn tràn ngập rồi thì nước sẽ chảy vào đầy ắp biển cả. Do vậy nước trong biển cả ấy sẽ tuần tự đầy ắp.

Như vậy, khi đã cùng với người xấu ác thì sẽ cùng gần gũi ác tri thức. Khi đã cùng gần gũi ác tri thức thì toàn nghe pháp xấu ác. Khi đã nghe toàn pháp xấu ác thì sẽ mất niềm tin. Khi đã không có niềm tin thì sẽ tư duy bấ t chánh. Khi đã có tư duy bất chánh thì sẽ không chánh niệm tỉnh giác. Khi đã không có chánh niệm tỉnh giác thì sẽ không phòng hộ các căn. Khi đã không phòng hộ các căn thì sẽ có đủ ba hạnh xấu ác. Khi đã có ba hạnh xấu ác thì sẽ có đủ năm loại ngăn che. Khi đã có năm loại ngăn che thì sẽ có đủ vô minh. Khi đã có vô minh thì sẽ có đủ hữu ái. Như vậy, hữu ái này do sự triển chuyển mà hình thành trọn vẹn.

Minh và Giải thoát cũng có thức ăn chứ không phải không có thức ăn.

Thức ăn của Minh và Giải thoát là gì? Bảy giác chi chính là thức ăn. Tuy nhiên, bảy giác chi cũng có thức ăn chứ không phải không có thức ăn.

Thức ăn của bảy giác chi là gì? Bốn niệm xứ chính là thức ăn. Tuy nhiên, bốn niệm xứ cũng có thức ăn chứ không phải không có thức ăn.

Thức ăn của bốn niệm xứ là gì? Ba diệu hạnh chính là thức ăn. Tuy nhiên, ba diệu hạnh cũng có thức ăn chứ không phải không có thức ăn.

Thức ăn của ba diệu hạnh là gì? Phò ng hộ các căn chính là thức ăn. Tuy nhiên, phòng hộ các căn cũng có thức ăn chứ không phải không có thức ăn.

Thức ăn của phòng hộ các căn là gì? Chánh niệm tỉnh giác chính là thức ăn.

Tuy nhiên, chánh niệm tỉnh giác cũng có thức ăn chứ không phải không có thức ăn.

Thức ăn của chánh niệm tỉnh giác là gì? Chánh tư duy chính là thức ăn. Tuy nhiên, chánh tư duy cũng có thức ăn chứ không phải không có thức ăn.

Thức ăn của chánh tư duy là gì? Niềm tin chính là thức ăn. Tuy nhiên, niềm tin cũng có thức ăn chứ không phải không có thức ăn.

Thức ăn của niềm tin là gì? Nghe pháp lành chính là thức ăn. Tuy nhiên, nghe pháp lành cũng có thức ăn chứ không phải không có thức ăn.

Thức ăn của nghe pháp lành là gì? Gần gũi thiện tri thức chính là thức ăn. Tuy nhiên, gần gũi thiện tri thức cũng có thức ăn chứ không phải không có thức ăn.

Thức ăn của gần gũi thiện tri thức là gì? Người hiền thiện chính là thức ăn.

[0489c13] Lại nữa, biển cả cũng có thức ăn chứ không phải không có thức ăn.
Thức ăn của biển cả là gì? Mưa chính là thức ăn.

Khi trời mưa lớn và đã mưa lớn thì nước mưa tràn ngậ p những hang núi, suối khe và ao hồ. Khi những hang núi, suối khe và ao hồ tràn ngập thì nước sẽ chảy vào tràn đầy các khe núi nhỏ. Khi những khe núi nhỏ tràn ngậ p rồ i thì nước sẽ chảy vào tràn đầy những khe núi lớn. Khi những khe núi lớn tràn ngập rồi thì nước sẽ chảy vào tràn đầy các sông nhỏ. Khi những sông nhỏ tràn ngập rồi thì nước sẽ chảy vào tràn đầy các sông lớn. Khi những sông lớn tràn ngập rồi thì nướ c sẽ chảy vào đầy ắp biển cả. Như vậy, biển cả ấ y sẽ lần lượt đầy ắp.

Cũng như vậy, khi đã cùng gần gũi người hiền thiện thì sẽ cùng gần gũi thiện tri thức. Khi đã thường xuyên gần gũi thiện tri thức thì toàn nghe phá p lành. Khi đã nghe toàn pháp lành thì sẽ có đủ niề m tin. Khi đã có niềm tin thì sẽ có đủ chánh tư duy. Khi đã có chánh tư duy thì sẽ có đủ chánh niệm tỉnh giác. Khi đã có chánh niệm tỉnh giác thì sẽ có đủ sự phò ng hộ các căn. Khi đã có sự phòng hộ các căn thì sẽ có đủ ba diệu hạnh. Khi đã có ba diệu hạnh thì sẽ có đủ bốn niệm xứ. Khi đã có bốn niệm xứ thì sẽ có đủ bảy giác chi. Khi đã có bảy giác chi thì sẽ có đủ Minh và Giải thoát. Như vậy, Minh và Giải thoát này do sự triển chuyển mà thành tựu trọn vẹn.

Đức Phật dạy như vậy, các Tỳ-kheo nghe Phật dạy xong đều hoan hỷ phụng hành.

Chú Thích:
¹ Nguyên tác: Thực kinh, hạ 食經,下 (T.01. 0026.53. 0489a25). Tham chiếu: Bổn tế kinh 本際經 (T.01. 0026.51. 0487b03); Thực kinh, thượng 食經,上 (T.01. 0026.52. 0487c24); Bổn tương ỷ trí kinh 本相猗致經 (T.01. 0036. 0819c19); Duyên bổn trí kinh 緣本致經 (T.01. 0037. 0820b21); A. 10.61 - V. 113; A. 10.62 - V. 116.