42. KINH Ý NGHĨA G̹

Tôi nghe như vầy:
Một thời, đức Phật du hóa nước Xá-vệ, ngụ tại Thắng Lâm, vườn Cấp Cô Độc.
Bấy giờ, sau thời tọa thiền buổi chiều, Tôn giả A-nan đi đến chỗ đức Phật, cúi lạy sát chân Ngài rồi đứng sang một bên và thưa:
– Bạch Thế Tôn! Giữ giới có ý nghĩa gì?²
Đức Phật bảo:
– Này A-nan! Giữ giới có ý nghĩa là không hối tiếc. A-nan, nếu ai giữ giới thì người đó không phải hối tiếc.
Lại hỏi:
– Bạch Thế Tôn! Không hối tiếc có ý nghĩa gì?
Thế Tôn bảo:
– Này A-nan! Không hối tiếc có ý nghĩa là được hân hoan.³ A-nan, nếu ai không hối tiếc liền được hân hoan.
Lại hỏi:
– Bạch Thế Tôn! Hân hoan có ý nghĩa gì?
Thế Tôn bảo:
– Này A-nan! Hân hoan có ý nghĩa là được hỷ. A-nan, nếu ai có hân hoan liền được hỷ.
Lại hỏi:
– Bạch Thế Tôn! Hỷ có ý nghĩa gì?
Thế Tôn bảo:
– Này A-nan! Hỷ có ý nghĩa là được khinh an.⁴ A-nan, nếu ai có hỷ liền được thân khinh an.⁵
Lại hỏi:
– Bạch Thế Tôn! Khinh an có ý nghĩa gì?
Thế Tôn bảo:
– Này A-nan! Khinh an có ý nghĩa là đạt được lạc. A-nan, nếu ai có khinh an liền có cảm thọ lạc.
Lại hỏi:
– Bạch Thế Tôn! Lạc có ý nghĩa gì?
Thế Tôn bảo:
– Này A-nan! Lạc có ý nghĩa là được định. A-nan, nếu ai có lạc liền được tâm định.
Lại hỏi:
– Bạch Thế Tôn! Định có ý nghĩa gì?
Thế Tôn bảo:
– Này A-nan! Định có ý nghĩa là thấy biết đúng như thật.⁶ A-nan, nếu ai định tâm liền thấy biết đúng như thật.
[0485b01] Lại hỏi:
– Bạch Thế Tôn! Thấy biết đúng như thật có ý nghĩa như thế nào?
Thế Tôn bảo:
– Này A-nan! Thấy biết đúng như thật có ý nghĩa đưa đến nhàm chán.⁷ Này A-nan, nếu ai thấy biết đúng như thật liền có sự nhàm chán.
Lại hỏi:
– Bạch Thế Tôn! Nhàm chán có ý nghĩa gì?
Thế Tôn bảo:
– Này A-nan! Nhàm chán có ý nghĩa là không còn tham dục.⁸ A-nan, nếu ai đã nhàm chán liền không còn tham dục.
Lại hỏi:
– Bạch Thế Tôn! Không còn tham dục có ý nghĩa như thế nào?
Thế Tôn bảo:
– Này A-nan! Không còn tham dục có ý nghĩa thành tựu giải thoát. A-nan, nếu ai không còn tham dục liền được giải thoát hết thảy tham, sân và si.
Thế nên, này A-nan! Do giữ giới mà được không hối tiếc, do không hối tiếc mà được hân hoan, do hân hoan mà được hỷ, do hỷ mà được khinh an, do khinh an mà được lạc, do lạc mà được tâm định tĩnh.
Này A-nan! Vị Thánh đệ tử đa văn do định mà thấy biết đúng như thật, do thấy biết đúng như thật mà có sự nhàm chán, do nhàm chán mà không còn tham dục, do không tham dục mà được giải thoát, do giải thoát mà có giải thoát tri kiến, biết đúng như thật rằng: “Sanh tử đã chấm dứt, Phạm hạnh đã thành tựu, việc cần làm đã xong, không còn tái sanh nữa.”
Này A-nan! Đó chính là các pháp làm lợi ích cho nhau, làm nhân cho nhau. Như vậy, giới này đưa đến chỗ cao tột, tức là đưa từ bờ này đến bờ kia.
Đức Phật dạy như vậy, Tôn giả A-nan và các Tỳ-kheo nghe Phật dạy xong đều hoan hỷ phụng hành.

Chú Thích
¹ Nguyên tác: Hà nghĩa kinh 何義經 (T.01. 0026.42. 0485a13). Tham chiếu: A. 10.1 - V. 1; A. 11.1 - V. 311.
² Hà nghĩa (何義). Tham chiếu: A. 10.1 - V. 1: Kimatthiya, do từ kim + atthiya có gốc aṭṭhi: ý nghĩa, mục đích, ích lợi.
³ Hoan duyệt (歡悅, pāmojja): Hân hoan.
⁴ Nguyên tác: Chỉ (止). “Chỉ” ở đây viết tắt của từ “chỉ tức” (止息), là nghĩa khác của “khinh an” (輕安, passaddhi). Tham chiếu: SĀ. 281; SĀ. 803.
⁵ Nguyên tác: Chỉ thân (止身).
⁶ Nguyên tác: Kiến như thật, tri như chân (見如實, 知如真, yathābhūtaññaṇadassana): Tri kiến như thật.
⁷ Nguyên tác: Yếm (厭, nibbindati): Chán ghét.
⁸ Nguyên tác: Vô dục (無欲, virāga): Ly tham.